درباره هرم انگيزشي مازلو (مراتب نيازها و انگيزه هاي انساني) همه ما كم و بيش چيزي خوانده يا شنيده ايم
(براي يادآوري خودم: پنج مرحله اي كه در ساختار هرم مازلو قرار مي گيرند از پايين ترين و ابتدايي ترين نياز عبارتند از: نيازهاي زيستي اوليه، امنيت، احساس تعلق و وابستگي عاطفي/ اجتماعي، اعتماد به نفس، خودشكوفايي و كمال گرايي)
مبحث جديد و كامل تري كه در اين زمينه مي خواهم معرفي كنم مبحث Spiral Dynamics و يا گردونه تكامل است كه چون مرجع و مقاله اي در اين باره به فارسي پيدا نكردم، پيشنهاد مي كنم از منابع انگليسي كل مبحث را دنبال كنيد.
در اين مبحث دغدغه هاي روانشناسي درباره ماهيت وجودي انسانها و چگونگي تغييراتشان به طور مبسوطي مورد مطالعه قرار مي گيرند و تئوري و فرضيه هاي موجود به نحو بسيار جالبي به سطح سازمانها آورده مي شوند كه در نهايت آنها را در لايه هاي مختلف وجودي قرار مي دهد.
در واقع گردونه تكامل ، چارچوب نظري است كه نسبت به تئوريهاي قبلي مثل نظرية انگيزش مازلو داراي قدرت بيشتر در تفسير و توضيح مراتب وجود انسان و تغيير و ديناميك جاري در سيستمهاي انساني است و يا به تعريف يكي از متخصصين آن:
گردونه تكامل راهي براي فكر كردن به اين موضوع است كه "ما كه هستيم؟" . ديدگاهيست درباره ذات بشري و چگونگي تغييرات در آن و در واقع بيانگر رويكردي متفاوت نسبت به گونه گوني انسانهاست و ريشه در اين دارد كه ما چگونه درباره چيزها فكر مي كنيم و جهان اطراف خود را چگونه به تصوير مي كشيم و يا به عبارتي برداشت ما از جهان اطرافمان چيست.
اما گردونه تكامل چه مي گويد؟
گردونه تكامل برپايه قرار دادن سيستم هاي مختلف فكري و رويكردهاي مختلف در لايه هاي مختلف شكل گرفته است. در چارچوب نظري Spiral Dynamics سيستمهاي فكري و لايههاي گردونه ، همان نقشي را به عهده دارند، كه DNA و ژنها در شكل گيري و تكامل سيستم هاي ارگانيك دارند. بدين معنا كه چگونگي تكامل ذهني - فرهنگي سيستمهاي انساني را توضيح ميدهند.
اگر مطلب ژنتيك و ممتيك مرا خوانده باشيد، با اصطلاح ممتيك كه جزو تعاريف بنيادين اين فرضيه است، از قبل آشنايي داريد.
گردونة تكامل به هشت لايه ممتيكي تقسيم شده است و به هر كدام، بسته به ويژگيهاي آنها يك رنگ نمادين تخصيص داده شده است. اما گردونة تكامل به اين هشت رنگ يا هشت ممتيك محدود نيست و به دليل پويايي آن، رنگها و سيستمهاي فكري جديدي نيز در آينده بروز خواهند كرد.
دنباله بحث درباره لايه ها رو به يكي دو روز آينده موكول مي كنم.
با احترام و مهر
غزل بانو
